In het ruimtelijk ordeningsrecht of ruimtelijk bestuursrecht staat het recht van de ruimtelijke ordening centraal.

Het recht dat de bouw van bijvoorbeeld woningen, scholen, boerderijen en fabrieken, de aanleg van wegen en bedrijfsterreinen en de verbouw van bestaande bouwwerken komt bij dit onderwerp aan de orde. Het gaat dan om onder meer de volgende wetten en besluiten: de Wet op de ruimtelijke ordening (WRO), het Besluit op de ruimtelijk ordening (BRO), de Woningwet, de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing, de Onteigeningswet, de Wet voorkeursrecht gemeenten, de Tracéwet, delen van de Wet milieubeheer en de Algemene wet bestuursrecht. Ook de bestuursrechtelijke handhaving door het bevoegd gezag (bijvoorbeeld de gemeente) van bouwregels is een belangrijk onderwerp. De term omgevingsrecht wordt ook wel gebruikt om het recht van de ruimtelijke ordening in brede zin te duiden. Bij de inrichting van het landelijk gebied zijn naast bovengenoemde wetten ook de Reconstructiewet concentratiegebieden, de Natuurschoonwet 1928 en verschillende Ruimte voor Ruimte regelingen van toepassing.

Belangrijke onderwerpen in het ruimtelijk bestuursrecht zijn: de totstandkoming van een bestemmingsplan, een streekplan of een structuurplan, structuurvisie, etc. En met name de bezwaar- en beroepsprocedure. Het gaat ook over inspraak in de vorm van zienswijze en bedenking. De procedure wordt gevoerd bij de Rechtbank, sector bestuursrecht ( de bestuursrechter) De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is het hoogste bestuursrechtelijke college. In spoedeisende gevallen is een voorlopige voorziening mogelijk. In dit rechtsgebied gaat het in feite over de verwerving van grond tot en met de daadwerkelijke realisering van bouw- en infrastructurele projecten. Het grondbeleid is een aanpalend gebied. Onderwerpen die aan de orde komen zijn onder meer: onteigening, voorkeursrecht, grondexploitatie, publiek private samenwerking (PPS), kostenverhaal, grondtransacties, milieurecht, overheidsaansprakelijkheid, planschade en nadeelcompensatie. De problematiek van het verlenen van noodzakelijke vergunningen maakt ook deel uit van het rechtsgebied. Het gaat dan bijvoorbeeld over de bouwvergunning, de milieuvergunning, gebruikersvergunning etc. inclusief de vrijstellingen van bestemmingsplannen, artikel 19 WRO.

Advocaten Ruimtelijk ordeningsrecht